Deportacja / ekstradycja
Postępowanie deportacyjne lub ekstradycyjne jest procesem prawnym, w którym władze Stanów Zjednoczonych wymuszają wydalenie obcokrajowca z terytorium Stanów Zjednoczonych za domniemane naruszenia przepisów imigracyjnych USA. Podczas tej procedury Department of Homeland Security (DHS) (Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego) musi przekazać sędziemu sądu imigracyjnego materiały dowodzące, że obcokrajowiec musi zostać wydalony z kraju. Zazwyczaj procedura ekstradycji wymaga od sędziego dokonania dwóch ustaleń:
1) czy obcokrajowiec podlega ekstradycji;
2) czy osobie podlegającej ekstradycji przysługują jakieś formy odstąpienia od tej czynności, zgodnie z poniższym szczegółowym opisem.
Procedura ekstradycji jest wszczynana, gdy instytucja państwowa wyda obcokrajowcowi dokument Notice to Appear (wezwania do stawienia się w sadzie imigracyjnym). Notice to Appear informuje obcokrajowca o charakterze postępowania ekstradycyjnego, dacie przesłuchania, zarzucanych przestępstwach, o prawie do skorzystania z usług prawnika, za którego wynagrodzenie musi zapłacić obcokrajowiec, oraz o konsekwencjach niestawienia się na przesłuchaniu. Podczas pierwszego przesłuchania przed sędzią sądu imigracyjnego (Master Calendar Hearing) obcokrajowiec musi bronić się przed zarzutami i stanowczo bronić swoich praw. Przepisy prawa emigracyjnego zapewniają wiele możliwości obrony przed ekstradycją. Sędzia uznaje lub odrzuca wszelkie argumenty według własnego uznania. Najczęściej stosowane formy odstąpienia od ekstradycji to:
- Wyjazd dobrowolny
Jest to najczęściej stosowana forma odstąpienia od ekstradycji. Wyjazd dobrowolny pozwala obcokrajowcowi opuścić Stany Zjednoczone bez stygmatyzowania oficjalną ekstradycją, na własny koszt, do czasu ustalonego przez sędziego imigracyjnego. Po złożeniu wniosku o tego rodzaju formę odstąpienia przed zakończeniem procesu ekstradycji, obcokrajowiec może otrzymać do 120 dni dodatkowego czasu na przygotowanie się do wyjazdu.
- Anulowanie ekstradycji
Anulowanie ekstradycji osób legalnie przebywających na pobycie stałym
Ten sposób obrony jest możliwy, gdy obcokrajowiec:- miał pozwolenie na pobyt stały przez co najmniej 5 lat;
- nieprzerwanie mieszka w Stanach Zjednoczonych przez co najmniej 7 lat od daty ostatniego legalnego wjazdu;
- nie został skazany za przestępstwo włączające napad (w rozumieniu prawa imigracyjnego).
Anulowanie ekstradycji osób na nielegalnym pobycie stałym
Ta forma anulowania jest możliwa, jeśli obcokrajowiec nie jest legalnym stałym mieszkańcem oraz jeśli:- przebywa w USA od10 lat (przy nieobecności krótszej niż 90 dni lub przy łącznej nieobecności wynoszącej mniej, niż 180 dni)
- w ciągu ostatnich 10 lat postępował zgodnie z prawem;
- nie został skazany za przestępstwo, za którego popełnienie podlegałby ekstradycji (212(a)(2); 237(a)(2);(a)(4));
- ma małżonka, dziecko lub rodzica, którzy są stałymi rezydentami lub obywatelami, i którzy ponieśliby dużą stratę w wyniku ekstradycji obcokrajowca.
- Zmiana statusu
W pewnych sytuacjach, jeśli obcokrajowiec jest uprawniony, może również złożyć do sędziego imigracyjnego wniosek o zmianę statusu na legalny pobyt stały, aby przerwać postępowanie ekstradycyjne.
- Azyl
Ta forma jest dostępna, jeśli obcokrajowiec nie jest w stanie lub nie chce powrócić do swojego kraju, ponieważ ma uzasadnione obawy przed prześladowaniem z powodów rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej lub partii politycznej.
- Wstrzymanie ekstradycji
Podobnie jak w przypadku wnioskowania o azyl, obcokrajowiec musi obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub partii politycznej. Jednakże ta forma wymaga dowodów o większej wartości. W tym przypadku obcokrajowiec musi udowodnić, że najbardziej prawdopodobne jest, iż jego życie lub wolność będą zagrożone po powrocie do ojczystego kraju.